Świadoma zgoda a seksualność kobiet z ADHD
Zgoda seksualna, także u kobiet z ADHD nie jest jednorazową decyzją. To proces, który trwa przez cały kontakt. Co więcej, zgoda może się zmieniać w jego trakcie. Każda osoba ma prawo ją wycofać, nawet jeśli wcześniej ją wyraziła. Dlatego brak sprzeciwu nie oznacza zgody.
U części kobiet z ADHD pojawiają się trudności, które wpływają na rozpoznawanie i wyrażanie zgody. Należą do nich impulsywność oraz rozproszenie uwagi. Częsta bywa też trudność w szybkim odczytywaniu sygnałów z ciała. Zdarza się również opóźnione uświadamianie sobie własnych granic. W sytuacjach stresu lub przeciążenia mogą pojawić się reakcje obronne układu nerwowego. Są to na przykład napięcie, rozdrażnienie, zamarcie (freeze) albo dezorientacja. Nie są one wyrazem zgody ani „niespójności”, lecz automatyczną reakcją organizmu na przeciążenie lub zagrożenie. Są one ważną informacją z ciała o przekraczaniu naszych granic.
Hormony, cykl menstruacyjny a ADHD i seksualność
U kobiet i osób AFAB (osoby przypisane do płci żeńskiej przy urodzeniu) z ADHD cykl hormonalny ma ogromny wpływ na seksualność. Estrogen i progesteron oddziałują na:
- uwagę i pamięć,
- regulację emocji,
- poziom energii,
- wrażliwość sensoryczną.
W trakcie cyklu menstruacyjnego zmiany poziomu estrogenu i progesteronu mogą wpływać na libido, pobudzenie seksualne, nastrój, energię i koncentrację. U kobiet i osób AFAB z ADHD wahania hormonalne bywają bardziej odczuwalne, ponieważ estrogen oddziałuje na układ dopaminowy, kluczowy w ADHD.
W fazach z niższym poziomem estrogenu, czyli w fazie miesiączkowej i późnej lutealnej, częściej pojawia się spadek energii. Wzrasta także wrażliwość na stres. Może to utrudniać kontakt z sygnałami z ciała i obniżać ochotę na seks. Z kolei w fazach z rosnącym estrogenem, czyli folikularnej i owulacyjnej, wiele kobiet z ADHD doświadcza wzrostu libido. Pobudzenie bywa wtedy łatwiejsze, choć czasem towarzyszy mu większa impulsywność. Reakcje są indywidualne, jednak świadomość związku między ADHD a cyklem hormonalnym pomaga lepiej zrozumieć zmienność w obszarze seksualności i bliskości.
Warto pamiętać, że nie zawsze:
- brak reakcji genitalnej ≠ brak przyjemności,
- reakcja emocjonalna ≠ reakcja fizjologiczna,
- to w porządku, jeśli się rozproszysz, nie musi to oznaczać końca przyjemności.
To szczególnie ważne w pracy nad wstydem i poczuciem „bycia niewystarczającą”, z którymi często zgłaszają się kobiety z ADHD.
Bezpieczeństwo i uważność jako fundament bliskości
Dla wielu kobiet z ADHD pobudzenie seksualne pojawia się dopiero wtedy, gdy czują się bezpiecznie. Istotna jest też przewidywalność i możliwość robienia pauz. Wynika to z wrażliwości układu nerwowego na stres i nadmiar bodźców. Komunikaty takie jak „teraz to dla mnie za dużo” albo „potrzebuję zmienić bodziec” są ważne. Podobnie jak zdanie „to jest przyjemne, ale tylko na chwilę”. Nie świadczą one o problemie w relacji. Pokazują natomiast uważny kontakt ze sobą i zdolność do dbania o granice.
Terapia dla kobiet z ADHD i trudnościami w seksualności w Krakowie
Konsultacje seksuologiczne dla kobiet z ADHD pomagają lepiej zrozumieć własne reakcje, ciało i potrzeby w obszarze seksualności. Na spotkaniach pracuje się nad:
- rozpoznawaniem sygnałów zgody i jej braku,
- regulacją układu nerwowego,
- wpływem hormonów i cyklu menstruacyjnego na funkcjonowanie,
- komunikacją w relacjach intymnych.
Jeśli doświadczasz trudności w obszarze bliskości, zgody lub seksualności, terapia dla kobiet z ADHD w Centrum Zdrowia Psychicznego i Seksualnego Progres w Krakowie może być bezpiecznym miejscem do pracy. Wizyty odbywają się w centrum Krakowa. Są one dostosowane do potrzeb kobiet neuroatypowych.
Autor: Klaudia Soborska, psycholog i seksuolog w trakcie szkolenia
